Üretim, istihdam ve ihracatta yeniden zirveye dönüş için mücevher sektöründe 2 talep

 

‘Kota kalksın, ek vergi yeniden düzenlensin’

Türkiye’nin en yüksek katma değerli üretim alanlarından biri olan mücevher sektöründe, altın ithalatına uygulanan kota ve mücevher ithalatındaki ek vergi, ihracatın önündeki en önemli engeller arasında yer alıyor. 2025 yılında 13,4 milyar dolarlık ihracata imza atan sektör, 2026 yılında da küresel pazarlardaki varlığını korumaya çalışırken, artan maliyetler ve mevzuattan kaynaklanan sorunlarla mücadele ediyor. Mücevher İhracatçıları Birliği (MİB) Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Özcan, kota ve ek vergi uygulamalarının üretim, istihdam ve uluslararası rekabet gücü üzerinde olumsuz etkiler yarattığını belirterek, “Altın ithalatındaki kota kaldırılır, ek vergi sorunu çözülür ve gümrük mevzuatında gerekli düzenlemeler yapılırsa eski ihracat seviyelerimize hızla dönebiliriz. Hatta 20 milyar dolarlık ihracatı rahatlıkla yakalayabilecek kapasiteye sahibiz.” dedi.

 

Türk mücevher sektörü, yüksek katma değerli üretimi ve uluslararası pazarlardaki güçlü konumuyla Türkiye ekonomisine katkı sağlamaya devam ediyor. Sektörün toplam ihracatı 2020 yılında 6,7 milyar dolar seviyesindeyken, 2021 yılında 11 milyar dolar, 2022 yılında 10,2 milyar dolar, 2023 yılında ise 13,6 milyar dolar oldu. 2024 yılında 13 milyar dolar olarak gerçekleşen ihracat, 2025 yılında 13,4 milyar dolara yükseldi. 2026 Ocak-Ekim döneminde de ihracat 8 milyar dolara yaklaştı. Sektörün 2026 yılında altın ithalatındaki kota, mücevher ithalatına uygulanan ek vergi ve gümrük mevzuatından kaynaklanan sorunların etkisiyle zorlu bir dönemden geçtiğini ifade eden Mücevher İhracatçıları Birliği (MİB) Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Özcan, sektörün mevcut durumu ve çözüm önerileri hakkında açıklamalar yaptı. Özcan, düzenlemelerin hayata geçirilmesi halinde mücevher ihracatının 20 milyar dolar seviyesini aşabilecek potansiyele sahip olduğunu vurguladı.

KOTA UYGULAMASI ÜRETİMİ VE İHRACATI OLUMSUZ ETKİLİYOR

Altın ithalatına 2023 yılında getirilen kota uygulamasının sektörün uluslararası rekabet gücünü önemli ölçüde etkilediğini belirten MİB Başkanı Mustafa Özcan, uygulamanın yalnızca ham maddeye erişimi zorlaştırmakla kalmadığını, aynı zamanda gümrük işlemlerinde de yeni engeller oluşturduğunu söyledi. Kota nedeniyle Türkiye’deki altın fiyatları ile uluslararası fiyatlar arasında dönem dönem kilogram başına 10 bin dolara ulaşan farklar oluştuğunu hatırlatan Özcan, “Altın bizim temel ham maddemiz. Uluslararası fiyatlarla ham maddeye erişemediğimizde dünya pazarlarında rekabet etme şansımız azalıyor. Kota uygulamasıyla birlikte oluşan fiyat farkları bazı usulsüzlükleri de beraberinde getirdi. Bunun sonucunda gümrüklerde çok ciddi sıkılaştırmalara gidildi. Önceden birkaç saat içerisinde gerçekleştirebildiğimiz ihracat işlemleri, bir dönem 15-20 güne kadar uzadı. Yetkili ayar evleri ve teknik düzenlemelerle bu sorunların bir kısmı çözüldü ancak mevzuattan kaynaklanan güçlükler devam ediyor. Bizim talebimiz kota uygulamasının tamamen kaldırılması ve gümrük işlemlerinde 2023 öncesindeki işleyişe dönülmesi.” dedi.

YABANCI ALICILAR YENİDEN GÜVEN DUYACAK

Kota uygulamasının uluslararası alıcıların Türkiye’ye yönelik sipariş kararlarını da etkilediğini vurgulayan Özcan, altın fiyatlarındaki belirsizliğin uzun vadeli sözleşmelerin yapılmasını güçleştirdiğini ifade etti. Özcan, “Bugün Türkiye’deki altın fiyatlarıyla uluslararası fiyatlar arasındaki fark büyük ölçüde ortadan kalkmış durumda. Ancak kota uygulamasının devam etmesi, özellikle büyük uluslararası alıcılar açısından geleceğe yönelik belirsizlik yaratıyor. Binlerce mağazası bulunan zincirler, sipariş verdikleri ürünün ham madde maliyetinin birkaç ay sonra ne olacağını öngörmek istiyor. Bu belirsizlik nedeniyle sözleşmelerini iptal eden firmalarla karşılaşıyoruz. Kotanın kaldırılması yalnızca mevcut sorunları çözmeyecek, uluslararası alıcıların Türkiye’ye duyduğu güvenin yeniden güçlenmesine de katkı sağlayacak.” diye konuştu.

EK VERGİ TÜRKİYE’NİN BÖLGESEL TİCARET GÜCÜNÜ ZAYIFLATIYOR

Mücevher ithalatına getirilen ek verginin de sektörün ihracat performansını olumsuz etkilediğine dikkat çeken Özcan, verginin toplam fatura bedeli üzerinden hesaplanmasının özellikle ticaret amacıyla Türkiye’ye gelen uluslararası alıcılar açısından ciddi bir maliyet oluşturduğunu söyledi. Mücevher sektöründe katma değerin esas olarak işçilik ve tasarımdan kaynaklandığını belirten Özcan, “Ancak mücevher ithalatına getirilen ek vergi yalnızca işçilik üzerinden değil, altının değerini de kapsayan toplam fatura bedeli üzerinden alınıyor. Bu durum Türkiye’nin bölgesel mücevher ticaret merkezi olma özelliğine zarar veriyor. Dünyanın farklı ülkelerinden gelen alıcılar Türkiye’de hem bizim ürettiğimiz ürünlere hem de çevre ülkelerden gelen mücevherlere ulaşabiliyordu. Böylece Türkiye önemli bir ticaret merkezi olarak öne çıkıyordu. Ek vergi uygulamasıyla birlikte bu ticaret ciddi ölçüde daraldı ve ihracat kayıpları yaşanmaya başladı.” ifadelerini kullandı.

İHRACAT İÇİN ALINAN ÜRÜN VERGİDEN MUAF OLMALI

Ek vergi konusunda sektörün çözüm önerilerinin bulunduğunu belirten Özcan, özellikle yeniden ihracata konu olan ürünler için düzenleme yapılması gerektiğini vurguladı. Özcan, “Bizim talebimiz ek verginin kaldırılması ya da en azından yalnızca işçilik bedeli üzerinden hesaplanması. Bunun yanında, ihracat taahhüdüyle Türkiye’ye getirilen ürünlerin de ek vergiden muaf tutulması veya vergi yükünün hafifletilmesi gerekiyor. Türkiye’de tüketilecek ürünler için uygulanan vergilendirme ayrı değerlendirilebilir ancak ithal edilip yeniden ihraç edilen ürünlere aynı yükün getirilmesi doğrudan ihracatımızı etkiliyor. Biz Türkiye’ye daha fazla uluslararası alıcı getirmek, burada ticareti büyütmek ve ülkemizin mücevher alanındaki merkez konumunu güçlendirmek istiyoruz.” dedi.

SEKTÖRDE İSTİHDAM VE ÜRETİM KAPASİTESİ GERİLEDİ

Türkiye’de yaklaşık 25 bin firmanın faaliyet gösterdiği mücevher sektörünün, geçmişte 250 bin kişiye istihdam sağlayan önemli bir üretim ekosistemine sahip olduğunu belirten Özcan, son yıllarda yaşanan sorunların sektörün üretim kapasitesini olumsuz etkilediğini söyledi. Kota uygulamasının ardından sektörde firma sayısı ve istihdam açısından ciddi kayıplar yaşandığını ifade eden Özcan, “Türkiye mücevher üretiminde dünyanın ilk üç ülkesi arasında yer alıyordu. Tasarım, kalite, teknoloji ve pazarlama alanlarında çok güçlü bir konuma ulaşmıştık. Özellikle Dubai başta olmak üzere farklı ülkelerden Türkiye’ye önemli yatırımlar geliyordu. Ancak kota uygulamasıyla başlayan süreç sektörümüzde ciddi bir daralmaya neden oldu. Tahminlerimize göre istihdam ve firma faaliyetlerinde yüzde 30-40 seviyelerinde gerileme yaşandı. Buna rağmen Türkiye’nin yüzlerce yıllık kuyumculuk geleneği ve üretim altyapısı hâlâ ayakta. Sorunlar çözüldüğünde kaybettiğimiz üretim gücünü ve yabancı yatırımların önemli bir bölümünü yeniden kazanabileceğimize inanıyoruz.” diye konuştu.

20 MİLYAR DOLARLIK İHRACAT POTANSİYELİ

Türk mücevher sektörünün kilogram başına yaklaşık 4 bin 500 dolarlık ihracat değeriyle Türkiye’nin en yüksek katma değer sağlayan sektörlerinden biri olduğunu vurgulayan Özcan, mevcut üretim altyapısının çok daha yüksek ihracat rakamlarına ulaşabilecek güçte olduğunu ifade etti. Özcan, “Biz yalnızca altın işlemiyoruz; tasarım, teknoloji, ustalık ve pazarlama kabiliyetimizi bir araya getirerek dünyaya yüksek katma değerli ürünler satıyoruz. Türkiye’nin bu alanda çok güçlü bir ekosistemi var. Sektörümüzün geçmişte ulaştığı üretim miktarlarına yeniden dönmesi halinde, bugünkü altın fiyatlarıyla 20 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirmemiz mümkün. Bunun için öncelikle altın ithalatındaki kotanın kaldırılması, ek vergi sorununun çözülmesi ve gümrük mevzuatındaki engellerin giderilmesi gerekiyor. Bunları başarabilirsek çok dinamik bir sektör olarak kayıplarımızı hızla telafi edebilir, ihracatımızı katlayabiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.

ULUSLARARASI ALICILAR ANTALYA’DA BULUŞACAK

Mücevher İhracatçıları Birliği’nin ihracatı geliştirmek amacıyla uluslararası fuar ve alım heyeti organizasyonlarına ağırlık verdiğini belirten Özcan, 7-9 Ocak 2027 tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilecek Jewellery Antalya organizasyonunun sektör açısından önemli bir buluşma olacağını söyledi. Dünyanın farklı ülkelerinden seçilmiş uluslararası alıcıları Türk üreticilerle buluşturacaklarını ifade eden Özcan, “Antalya’da düzenlediğimiz organizasyonla dünyanın önde gelen mücevher alıcılarını üreticilerimizle aynı ortamda bir araya getiriyoruz. Amacımız yalnızca ürün sergilemek değil, firmalar arasında uzun vadeli ticari ilişkiler kurulmasını sağlamak. Uluslararası alıcıları titizlikle seçiyor, Türk firmalarının normal şartlarda ulaşmakta zorlanabileceği büyük satın almacılarla doğrudan görüşmeler gerçekleştirmesine imkân tanıyoruz.” ifadelerini kullandı.

BEŞ FARKLI MERKEZDE TİCARET HEYETİ PLANLANIYOR

Uluslararası fuarlarda artan maliyetler ve küresel talepteki daralma nedeniyle katılımcı ve ziyaretçi sayılarında gerilemeler yaşandığına dikkat çeken Özcan, yeni dönemde hedef pazarlara doğrudan ulaşmayı sağlayan ticaret heyeti organizasyonlarını yaygınlaştırmayı planladıklarını belirtti. Özcan, “2019 yılında Miami’de gerçekleştirdiğimiz ticaret heyeti organizasyonunda Türk üreticilerimizi Amerika ve Güney Amerika’dan gelen alıcılarla buluşturmuştuk. Çok başarılı sonuçlar elde ettik ancak pandemi nedeniyle devamını getiremedik. Şimdi bu modeli yeniden hayata geçirmeyi hedefliyoruz. Avrupa’da üç, Amerika kıtasında bir ve Asya’da bir olmak üzere toplam beş merkezde ticaret heyetleri düzenlemeyi planlıyoruz. Her organizasyonda bölgenin önde gelen 400-500 alıcısını, 35-40 Türk firmasıyla buluşturmak istiyoruz. Bu çalışmalarla Türk mücevherinin uluslararası pazarlardaki gücünü yeniden artırmayı hedefliyoruz.” dedi.

 

spot_img

SON YAZILAR

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR