Türkiye otomotiv pazarında yılın ilk dokuz ayında daralma yaşanırken, yerli otomobiller ithal modellere kıyasla daha iyi performans gösterdi. İthal otomobil satışları yüzde 23 gerilerken yerli otomobil satışları yüzde 2 arttı. Aynı dönemde toplam otomotiv üretimi yüzde 6, otomobil üretimi ise yüzde 17 düştü.
Türkiye otomotiv sanayisi, yılın ilk dokuz ayında üretimden iç pazara kadar birçok alanda daralma yaşadı. Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre, ocak-eylül döneminde toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6 azalarak 971 bin 159 adede geriledi. Otomobil üretimindeki düşüş ise yüzde 17’yi buldu ve üretim 528 bin 366 adet olarak gerçekleşti. Traktör dahil toplam üretim 986 bin 584 adet oldu.
Pazardaki daralmaya rağmen yerli araçların satış performansı ithal modellere göre daha olumlu seyretti. İthal otomobil satışları yüzde 23 düşerken yerli otomobil satışları yüzde 2 arttı. Böylece yerli üretimin toplam otomotiv pazarındaki payı geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 29 seviyesinden yüzde 34’e yükseldi. Ancak bu oran, 2020’de kaydedilen yüzde 46’lık seviyenin altında kaldı.
Ticari araç üretimi arttı
Otomobil üretimindeki sert düşüşe karşın ticari araç grubunda artış kaydedildi. İlk dokuz ayda ticari araç üretimi yüzde 12, hafif ticari araç üretimi yüzde 13, ağır ticari araç üretimi ise yüzde 7 yükseldi.
Sektörde kapasite kullanım oranı yüzde 61 olarak gerçekleşti. Bu oran hafif araçlarda yüzde 62, kamyonlarda yüzde 59, otobüs ve midibüslerde yüzde 67, traktörlerde ise yüzde 27 seviyesinde kaldı.
İhracat adedi düştü, gelir arttı
Otomotiv ihracatı ocak-eylül döneminde adet bazında yüzde 11 azalarak 685 bin 671’e geriledi. Otomobil ihracatı yüzde 27 düşerken ticari araç ihracatı yüzde 11 arttı. Traktör ihracatı da yüzde 13 yükselişle 9 bin 381 adede ulaştı.
Araç ihracatındaki gerilemeye rağmen sektörün toplam ihracat geliri yüzde 3 artarak 31,1 milyar dolara çıktı. Otomotiv sanayisi, Türkiye’nin toplam sektörel ihracatından aldığı yüzde 17’lik payla liderliğini korudu.
Otomobil ihracatının değeri yüzde 8 azalarak 7,8 milyar dolara gerilerken, ana sanayi ihracatı yüzde 2,2, tedarik sanayi ihracatı ise yüzde 3,7 arttı.
Otomotiv pazarı yüzde 13 küçüldü
Türkiye otomotiv pazarı, yılın ilk dokuz ayında yüzde 13 daralarak 832 bin 521 adede indi. Otomobil satışları da yüzde 15 düşüşle 627 bin 977 olarak kaydedildi.
Otomobil pazarında yerli üretimin payı yüzde 36, ithalatın payı ise yüzde 65 oldu. Hafif ticari araç pazarında toplam satışlar yüzde 5 gerilerken ithal araç satışları yüzde 9 azaldı. Yerli hafif ticari araç satışları ise yüzde 11 arttı. Bu segmentte yerli araçların pazar payı yüzde 24, ithalatın payı yüzde 76 olarak gerçekleşti. Ağır ticari araç pazarı da yüzde 7 daraldı.
Yeni modellerden üretim ve ihracat beklentisi
OSD Başkanı Cengiz Eroldu, yeni modellerin devreye girmesiyle üretim ve ihracatta toparlanma beklediklerini belirtti. Hyundai’nin ağustos ayında üretimine başladığı Ioniq 3 ile Oyak Renault ve Tofaş’ın yılın son çeyreğinde üretime alacağı yeni modellerin sektöre katkı sağlayacağını ifade eden Eroldu, yapılan yatırımların etkisinin önümüzdeki aylarda ve gelecek yıl daha belirgin hissedileceğini söyledi. Eroldu, mevcut üretim verilerini karamsar değerlendirmediklerini de dile getirdi.
İç pazardaki daralmada ÖTV oranları ve finansman koşullarının etkili olduğuna dikkat çeken Eroldu, fiilen yüzde 75-80 aralığına yükselen ÖTV oranlarının talebi baskıladığını belirtti. Nüfusa bağlı talebin daralmanın daha fazla derinleşmesini sınırlayacağını öngören Eroldu, yeni modellerin piyasaya sunulmasıyla yerli araçların pazar payının daha da artmasını beklediklerini kaydetti.
