Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Budapeşte Finans Zirvesi’nde enerji kaynaklı şokların enflasyon üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Küresel ekonomideki arz sorunlarına dikkat çeken Karahan, enerji şoklarının başlangıçta alınan sıkı tedbirlerle sınırlandırılabileceğini açıkladı. Ancak maliyet baskılarının ücret ve fiyatlara yansımasıyla sürecin daha karmaşık hale geldiğini belirten Karahan, bu nedenle ikinci tur etkilerin merkez bankaları açısından yakından takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
Ekonomim.com’da yer alan habere göre Karahan, merkez bankalarının ekonomik bozulmalara yabancı olmadığını söyledi. Bununla birlikte mevcut şokların daha uzun sürdüğüne işaret etti.
“Son 20-30 yılda küresel üretim yapısı önemli ölçüde değişti. Şirketler bu süreçte kapsamlı tedarik zincirleri kurdu. Dolayısıyla ülkeler arasındaki ekonomik bağımlılık da arttı. Karahan’a göre bu bağlantıların doğru değerlendirilmesi gerekiyor. Özellikle enerji kaynaklı arz şoklarının enflasyona geçişi yakından izleniyor.”
İkinci tur etkiler enflasyonu kalıcılaştırabilir
Enerji şoklarının ilk etkilerinin alınacak tedbirlerle sınırlandırılabileceğini belirten Karahan, sonraki aşamalarda ise sürecin daha karmaşık hale gelebileceğine dikkat çekti.
Şokların ücret ve fiyatlara yansımasının enflasyon üzerindeki baskıyı daha kalıcı hale getirebildiğini ifade eden Karahan, birden fazla şokun aynı dönemde yaşanmasının da yönetimi zorlaştırabileceğini söyledi. Bu nedenle daha kalıcı politika çözümlerine ihtiyaç duyulabileceğini belirten Karahan, özellikle ikinci tur etkilerin yakından takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
Şoklar döviz kuruna ve fiyatlara yayılabilir
Karahan, arz şokları karşısında merkez bankalarının sadece ilk fiyat hareketlerine değil, şokların enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları üzerindeki etkilerine odaklanması gerektiğini belirtti.
Enflasyon beklentilerinin güçlü biçimde çıpalanmış olması halinde merkez bankalarının ilk tur etkiler karşısında daha fazla manevra alanına sahip olduğunu kaydeden Karahan, şokların ücretlere, fiyatlama davranışlarına ve döviz kuruna yayılması durumunda ise etkilerin kontrol altına alınmasının zorlaşacağını söyledi. Bu riskin gelişmekte olan ekonomiler açısından daha önemli olduğunu vurgulayan Karahan, dış şokların döviz kuru üzerindeki etkisinin enflasyon beklentilerinin yeterince çıpalanmadığı ekonomilerde daha güçlü olabileceğine dikkati çekti.
Daha sıkı para politikası gündemde
Fatih Karahan, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğuna dikkat çekti. Böyle bir arz şoku karşısında daha sıkı para politikasının, enflasyon görünümündeki bozulmanın kalıcı hale gelme riskini sınırlayabilecek araçlardan biri olduğunu ifade etti.
Maliye politikası uygulamalarının da enerji şoklarının fiyatlar üzerindeki ilk etkilerini hafifletmek amacıyla kullanılabileceğini belirten Karahan, para ve maliye politikalarının bu süreçte birbirini destekleyebileceğini söyledi.
